Een Google penalty is in de strikte zin een handmatige actie: een medewerker van Google heeft je site beoordeeld en vastgesteld dat pagina's de spamrichtlijnen overtreden. Het gevolg is dat die pagina's, of je hele site, lager of helemaal niet meer in de zoekresultaten verschijnen. Je ziet zo'n actie altijd terug in Google Search Console, […]
Een Google penalty is in de strikte zin een handmatige actie: een medewerker van Google heeft je site beoordeeld en vastgesteld dat pagina's de spamrichtlijnen overtreden. Het gevolg is dat die pagina's, of je hele site, lager of helemaal niet meer in de zoekresultaten verschijnen. Je ziet zo'n actie altijd terug in Google Search Console, en je kunt hem laten opheffen.
Dat laatste is het goede nieuws. Een handmatige actie is vervelend, maar wel concreet: Google vertelt je wat er mis is, en na herstel kun je om een nieuwe beoordeling vragen. Hieronder lees je hoe je vaststelt of je echt een penalty hebt, welke soorten er zijn en hoe je stap voor stap herstelt.
Handmatige actie of algoritmische daling: welke heb je?
Een handmatige actie herken je aan een melding in Search Console; een algoritmische daling heeft geen melding en geen knop om op te drukken. Dat onderscheid bepaalt je hele aanpak, dus stel het vast voordat je iets aan je site verandert.
Veel ondernemers noemen elke plotselinge daling in verkeer een penalty. Meestal is het dat niet. Google past zijn rangschikkingssystemen voortdurend aan, en na een grote update kan je site zakken zonder dat iemand bij Google er ooit naar heeft gekeken. Dat is geen straf maar een herwaardering: andere pagina's worden op dat moment beter gevonden dan de jouwe. Hoe je zo'n daling analyseert en aanpakt, staat in ons artikel over wat te doen bij een Google algoritme update. Hier gaat het alleen over de handmatige variant.
| Kenmerk | Handmatige actie | Algoritmische daling |
|---|---|---|
| Melding in Search Console | Ja, met omschrijving van het probleem | Nee |
| Oorzaak | Overtreding van de spamrichtlijnen, vastgesteld door een beoordelaar | Herwaardering door Googles systemen |
| Herstel | Probleem oplossen en verzoek om heroverweging indienen | Kwaliteit verbeteren en wachten op herbeoordeling door de systemen |
| Tijdstip | Op elk moment, los van updates | Vaak rond een aangekondigde update |
Zo controleer je of je een handmatige actie hebt
Open Google Search Console, ga naar het onderdeel over beveiliging en handmatige acties en open het rapport Handmatige acties. Staat daar "Geen problemen gedetecteerd", dan heb je geen penalty en zoek je de oorzaak van je daling ergens anders.
Staat er wel een actie, dan zie je drie dingen: het type overtreding, of de actie de hele site of alleen een deel betreft, en meestal een paar voorbeeld-URL's. Lees die omschrijving goed. Een actie op "gedeeltelijke overeenkomsten" raakt alleen bepaalde pagina's of secties, een actie op de hele site raakt alles. Google stuurt bij een nieuwe actie ook een bericht naar de eigenaren van de property, dus check meteen of de juiste mensen toegang hebben. Wil je Search Console breder leren gebruiken, lees dan de kracht van Google Search Console voor meer SEO-succes.
Welke handmatige acties komen het meest voor?
De meeste handmatige acties draaien om een klein aantal patronen: onnatuurlijke links, inhoud met weinig toegevoegde waarde, spam door gebruikers en misleidende technieken. Bij MKB-sites zien we vooral de eerste twee, vaak als erfenis van oude SEO-praktijken.
- Onnatuurlijke links naar je site: gekochte links, linkruil op grote schaal of netwerken van sites die alleen bestaan om links te geven. Achtergrond over wat wel en niet kan, lees je in wat backlinks zijn en hoe je er eerlijk aan komt.
- Onnatuurlijke links vanaf je site: je verkoopt of ruilt zelf links die PageRank doorgeven.
- Dunne inhoud zonder toegevoegde waarde: automatisch gegenereerde of gekopieerde pagina's, doorstuurpagina's per plaatsnaam met steeds dezelfde tekst.
- Spam door gebruikers: reacties, forumposts of profielen vol spamlinks die niemand modereert.
- Cloaking of misleidende doorverwijzingen: Google krijgt andere inhoud te zien dan bezoekers.
- Verborgen tekst en keyword stuffing: tekst in dezelfde kleur als de achtergrond, of zoekwoorden onnatuurlijk vaak herhaald.
- Problemen met gestructureerde data: markup die iets beweert wat niet zichtbaar op de pagina staat, zoals verzonnen reviews. Hoe het wel hoort, staat in onze uitleg over gestructureerde data.
- Misbruik van sitereputatie: inhoud van derden die meelift op de autoriteit van jouw domein zonder dat jij er inhoudelijk toezicht op houdt.
Herstellen in vijf stappen
Herstel betekent: het probleem volledig oplossen, aantoonbaar maken wat je gedaan hebt en pas dan om heroverweging vragen. Wie half opruimt en snel indient, krijgt meestal een afwijzing en verliest weken.
- Breng de omvang in kaart. De voorbeeld-URL's in de melding zijn een steekproef, geen volledige lijst. Zoek alle pagina's of links met hetzelfde patroon, bijvoorbeeld via een crawl van je site of een export van je linkprofiel.
- Los het op bij de bron. Verwijder of herschrijf dunne pagina's, haal verborgen tekst weg, maak gekochte links op je eigen site nofollow of verwijder ze, ruim gebruikersspam op en zet moderatie aan.
- Vraag verwijdering van slechte inkomende links aan. Benader de sitebeheerders met het verzoek de link weg te halen. Lukt dat niet, dan zet je die domeinen in een disavow-bestand. Gebruik dat bestand alleen voor links waar je echt verantwoordelijk voor bent, niet voor elke link die je niet kent.
- Documenteer alles. Houd per stap bij wat je hebt gevonden, wat je hebt aangepast en wanneer je contact zocht. Die administratie heb je straks nodig.
- Dien het verzoek om heroverweging in. Dat doe je vanuit hetzelfde rapport in Search Console, pas als alle betrokken pagina's zijn opgeschoond.
Wat zet je in het verzoek om heroverweging?
Een goed verzoek om heroverweging legt in gewone taal uit wat er mis was, wat je hebt gedaan en hoe je voorkomt dat het opnieuw gebeurt. De beoordelaar wil zien dat je het probleem begrijpt en het structureel hebt aangepakt.
Wees eerlijk over de oorzaak. "Een vorig bureau heeft in het verleden links gekocht; we hebben die links geïnventariseerd, de beheerders van die domeinen benaderd en de rest in een disavow-bestand gezet" is sterker dan een vaag "we hebben alles gecontroleerd". Verwijs naar je documentatie, bijvoorbeeld een gedeeld spreadsheet met de opgeruimde URL's en links. Beschrijf ten slotte welke afspraken je nu hebt gemaakt, zoals moderatie op reacties of een verbod op betaalde links.
De beoordeling duurt meestal enkele dagen tot een paar weken; je krijgt het besluit via Search Console. Wordt het verzoek afgewezen, dan staat er vaak bij wat er nog ontbreekt. Ga dan terug naar stap 1 en kijk breder.
Wat we bij herstel in de praktijk tegenkomen
Bij sites die we overnemen is een handmatige actie zelden het werk van de huidige eigenaar. Meestal is het een erfenis: een oud linkpakket, een plugin die automatisch plaatsnaampagina's aanmaakte of een reactiesectie die jarenlang niemand bekeek. De eigenaar wist er vaak niet eens van.
Twee dingen vallen ons daarbij op. Ten eerste wordt de verkeersdaling na opheffing niet altijd volledig hersteld, en dat is logisch: links die je verwijdert, gaven eerst kunstmatig gewicht, en dat gewicht komt niet terug. Herstel betekent dat je weer meedoet, niet dat je oude posities automatisch terug zijn. Ten tweede is opruimen vaak een kans. Dunne pagina's samenvoegen of schrappen levert een overzichtelijkere site op, en daar profiteren je goede pagina's van. Hoe je dat aanpakt, lees je in content pruning: minder pagina's, betere posities.
Na de opheffing: voorkomen dat het terugkomt
Een opgeheven handmatige actie blijft alleen weg als de werkwijze die hem veroorzaakte ook verdwijnt. Leg daarom vast wie wat mag publiceren en welke methoden je niet meer gebruikt.
- Spreek met iedereen die aan je SEO werkt af dat er geen links worden gekocht of geruild die PageRank doorgeven.
- Controleer maandelijks het rapport Handmatige acties en lees meldingen van Search Console direct.
- Zet moderatie aan op reacties, reviews en andere gebruikersinhoud.
- Laat nieuwe pagina's pas live gaan als ze iets toevoegen wat er nog niet staat.
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik zeker of ik een Google penalty heb?
Kijk in Google Search Console in het rapport Handmatige acties. Staat daar geen melding, dan heb je geen handmatige actie en komt een daling door iets anders, zoals een algoritme-update, technische problemen of sterkere concurrentie. Een penalty zonder melding in Search Console bestaat in de strikte zin niet.
Verloopt een handmatige actie vanzelf?
Een handmatige actie kan na verloop van tijd verlopen, maar daar wachten is geen strategie. Zolang het probleem op je site blijft bestaan, kan Google opnieuw ingrijpen, en in de tussentijd mis je zichtbaarheid. Opruimen en een verzoek om heroverweging indienen is vrijwel altijd de snellere en veiligere route.
Moet ik altijd een disavow-bestand gebruiken?
Nee. Een disavow-bestand is bedoeld voor situaties waarin je onnatuurlijke links naar je site hebt die je niet zelf kunt laten verwijderen, zoals bij een handmatige actie voor inkomende links. Voor gewone, willekeurige spamlinks is het meestal niet nodig, omdat Google die zelf al negeert.
Komen mijn posities terug na opheffing?
Je pagina's mogen weer normaal meedoen, maar dat is iets anders dan je oude posities terugkrijgen. Als die posities deels steunden op links of pagina's die je nu hebt verwijderd, zul je ze opnieuw moeten verdienen met goede inhoud en eerlijke vermeldingen.
Twijfel je of je met een handmatige actie of een algoritmische daling te maken hebt, of wil je dat iemand meekijkt bij het opruimen? Via onze SEO-dienstverlening beginnen we met een gratis scan van je Search Console en linkprofiel, zodat je weet waar je staat voordat je iets verwijdert.
